Жаңа әліпби қолайлы әрі ыңғайлы болса

0

Елбасымыз Н.Ә.Назарбаев «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақаласында: «Балаларымыздың болашағы үшін осындай шешім қабылдауға тиіспіз және бұл әлеммен бірлесе түсуімізге, балаларымыздың ағылшын тілі мен интернет тілін жетік игеруіне, ең бастысы – қазақ тілін жаңғыртуға жағдай туғызады. Біз қазақ тілін жаңғыртуды жүргізуге тиіспіз» деп атап көрсеткен еді.

Латын әліпбиіне көшудің рухани дамуға қозғау салатыны,  қазақ тілінің жаһандану заманында басқа тілдермен терезесі тең тіл ретінде дамуына ықпал ететіні анық. Латын әліпбиін дүние жүзі халқының 80 пайызы  қолданады. Яғни латын әліпбиі жаhандану заманында өркениетке біртабан жақындау, еліміздің бәсекеге қабілеттілігін арттыруына,ғылым мен білімнің даму үрдісінен көш соңында қалып қоймауына әсер етіп қана қоймай, қазақ тілінің  басқа тілдермен иық тіресіп, халықаралық дәрежеге жетуіне ықпал етері сөзсіз.

Келешек ұрпақтың қамын ойлайтын болсақ,  латын әліпбиі қазір қарқынды дамып жатқан әлемдік ақпараттар кеңістігіне енудің, оған тез бейімделудің тиімді де оңтайлы жолы болып тұр. Сонымен қатар әлемдік деңгейдегі білім кеңістігінде еркін қимылдау үшін жас ұрпақты оған бейімдеп, бірнеше тілде еркін сөйлеуі үшін де қажетті төте жол да латын әліппиі болып табылады. 21 ғасырда ғаламат дамып жатқан ғаламтор да, басқа да  технология мен техника тілі және оның шартты белгілері латын қәрпімен жазылады.  Сондай ақ, кирилица заңдылықтарына байланған қазіргі қазақ тілі  байи түсіп, бірқатар сөздердің айтылуы жеңілдей түседі. Осындай артықшылықтарды ескерсе керек,  кеңестік жүйенің  күрмеуінен босаған елдердің басым бөлігі уақыт  оздырмай латын әліпбиіне ауысты.

 Осы бағытта облыстық ішкі саясат басқармасының  қолдауымен Таразда жиын өтті.  Жиында Астана, Алматы және Түркиядан келген ғалымдар ойларымен бөлісті.

Әліпбиінің 90 жылдығын тойлағалы отырған Түркия бірқатар олқы тұстардың әлі де бар екендігін жоққа шығармайды. Жиынға арнайы шақырылған түрік ғалымы  Энвер Қапаған  үрдістегі мол тәжірибелерімен бөлісіп, тиімді тұстарын тілге тиек етті.

Жаңа әліпби әлбетте қолайлы әрі ыңғайлы болуы, әрбір Қазақтың көңілінен шығуы үшін осындай жиын санын арттыру–қателіктерге жол бермеудің бірден бір жолы болып табылады. Қайта –қайта талқылана  қаралуы да сондықтан. Халықтың пікірімен санаспай жасалатын шешімдердің ғұмырының ұзақ болмайтыны мәлім.  Жазылуы, оқылуы мен емле-ережесі мінсіз  бір тоқтамға келудің жолдарын барынша қарастыру керектігі анық.

«Жебе» ақпарат

Пікір қалдыру